جهتگیری سیاست خارجی کشورها چطور تعیین میشود؟

اصولاً از مشخصه­های دولت اوباما این است که چنین تصمیماتی را با دقت، تأمل و در نظر گرفتن تمام هزینه و فایده­ها اتخاذ می­کند؛ چنانکه بعد از اینکه در سوریه از سلاح شیمیایی استفاده شد و دولت اوباما تلاش­های دیپلماتیک و تبلیغاتی زیادی را برای دخالت نظامی در سوریه دنبال کرد، مجدداً به­خاطر عدم همراهی روسیه و چین از تصمیم خود عقب نشست تا ثابت کند در زمینه استفاده از منابع نظامی، روش دولت او با منش جرج بوش تفاوت محسوسی دارد.

در این رابطه حتی این گزاره تحلیلی وجود دارد که اقدام دولت بایدن برای خروج از افغانستان در سال ۲۰۲۱ با آن شرایط و انتقادات گسترده صرفاً با هدف احیای حکومت طالبانی و تعمیم ناامنی به مرزهای چین از طریق خاک افغانستان به منظور ناتمام گذاشتن کلان پروژه «یک کمربند- یک جاده» صورت گرفته است.

اینک در این نوشته به اهداف اساسی که منبای سیاست خارجی کشور ها را شکل می دهد به صورت مفصل تر پرداخته می شود. حیثیت ملی؛ به همان میزان که فرد در جامعه داخلی به حفظ حیثیت خود پای بند است، در صحنه نظام بین المللی نیز دولت ها می خواهند از احترام، حیثیت و منزلت لازم بر خوردار باشند.

این سخن کوتاه،به نوعی بیانگر تمایز محیط داخلی از محیط بین المللی است و در مطالعه سیاست خارجی ، درک هر دو محیط ضروری است. «حتی زمانی که دولت ترکیه هم­صدا با سعودی­ها، اردن و دیگر دولت های خلیج فارس خواستار تشکیل یک جبهه سنی مخالف ایران و سوریه شدند و دیوید پترائوس رئیس سازمان سیا، پیشنهاد تشکیل طرحی برای تجهیز و آموزش مخالفان دولت سوریه داد که وزیر دفاع وقت لئون پنتا، وزیر خارجه وقت هیلاری کلینتون و ژنرال مارتین دمپسی، رئیس ستاد مشترک ارتش نیز این طرح را تأیید کردند، اوباما یک تنه مخالفت کرد و در عوض با برداشتن چندین گام سعی در حمایت از مخالفان کرد» .(Dempsey, 2015: 1) دولت آمریکا، اول، به صورت کاملا آشکار در منازعه سوریه موضع­گیری کرد.

ترامپ همچنین افزایش نرخ تورم در آمریکا را به سیاستهای دولت بایدن در حوزه انرژی ربط داد و گفت: «اتفاقات بسیار وحشتناکی رخ داده است. عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی گفت: اما نیروهای مسلح اجازه ندادند این عقب افتادگی مزمن شود و علیرغم وجود همه فشارها توانستند رشد و پیشرفت در این حوزهها را به حدی برسانند که کشور به سطح خوبی از بازدارندگی دست یابد و دشمنان جرات تعرض به ایران را نداشته باشند.

نفتالی بنت، نخستوزیر رژیم اشغالگر اسرائیل نیز پس از عملیات ویژه نیروهای مسلح یمن در عمق امارات که باعث نگرانی اسرائیل در مورد حملات پهپادی مشابه یمنیها به مکانهای حساس در امارات شد، آمادگی تل آویو برای ارائه کمکهای اطلاعاتی و امنیتی به امارات را اعلام کرد. الکساندر خارا یک دیپلمات سابق و مشاور سیاسی در یک مرکز استراتژیهای دفاعی اوکراین در این باره گفت که وجود نیروهای داوطلب به این معنا است که هم وطنان و زنان کشورش دیدگاه های پوتین را در باره اوکراین رد میکنند.

مانند دیگر شرکتهایی که خواسته یا ناخواسته تحت فرمان دولت دونالد ترامپ بودند، اپل نیز تحت فشار برای در اختیار قرار دادن اطلاعات به صورت غیر قانونی به دولت آمریکا بود و مجبور شده بود حکمی را در مورد این موضوع امضاء کند و تا زمان انقضا این حکم در امسال نمیتوانست به کسی چیزی در مورد اتفاقات افتاده شده بگوید.

این اقدام در جهت فشار مضاعف به تهران با هدف تحمیل خواسته هایش بر جمهوری اسلامی صورت گرفته است. نام این بانک BCP است که از گذشته و حتی از تحریمهای قبل نیز با ایران برای خرید غلات و غیره کار میکرد. رئیس ستاد اصلاحطلبان در شهر تهران با بیان اینکه استراتژی ایجابی یک کار جدیدی است گفت: چون قبلاً اینکه به مردم بگوییم اگر این وضع را نمیخواهید به این لیست که ما میخواهیم رأی بدهید کار راحتی بود اما اکنون شرایط و اعتماد مردم به اصلاحطلبان این گونه نیست.

ما باید او را ترور کنیم حتی اگر با این ترور به جنگ مجبور شویم.. رهبر انقلاب در این دیدار تدین، پایبندی و نجابت را روحیه ذاتی خاتمی و دوره 8ساله خاتمی را دورهای متراکم از تلاش برای خاتمی توصیف میکنند. محمد مهاجری در خبری که از جلسه روحانی با رهبر انقلاب منتشر میکند با اغراق این دیدار را حاوی پیامی مهم عنوان میکند.

به گزارش ایرناپلاس، حجتالاسلام والمسلمین سیدابراهیم رئیسی فردای روز انتخابات، در دیدار با روحانی، استفاده از تجربهها و توانمندیهای دولت روحانی را مشی خود دانست و اعلام کرد که «حتما از تجربیات و اندوختههای دولت کنونی استفاده خواهم کرد». استان ایلام از غرب با کشور عراق، از جنوب با استان خوزستان، از شرق با استان لرستان و از شمال با استان کرمانشاه همسایه است.

پوشش اقدامات دولت آمریکا در ائتلاف ضد داعش بشردوستانه می باشد، ولی هسته اصلی اقدامات نظامی او در غرب آسیا و شمال آفریقا، عملیات ضدتروریستی محدود، اما ﺗﺄﺛﻳرگذار است. پرسش اساسی که بار دیگر مطرح می­شود آن است که اساساً استراتژی اوباما در غرب آسیا و شمال آفریقا چیست؟ اوباما برخلاف میل حکومت پاکستان، نیروهای نظامی را برای کشتار اعضای القاعده فرستاد.

«هرچند به نظر می­رسد نهایتاً آمریکا قادر است تهدید گروه داعش را با اقتدار نظامی از بین ببرد، اما تحقق این ﻣﺴﺄله به استراتژی آمریکا برای حل معضلات منطقه بستگی دارد» (Brookings, 2015: 1)؛ یعنی تا زمانی که کنار رفتن اسد از قدرت جزو منافع ملی آمریکا تعریف شود و بازیگر سومی که منافع آمریکا را در سوریه ﺗﺄمین کند وجود نداشته باشد، آمریکا مجبور است تروریست­های تکفیری را حفظ کند؛ از طرف دیگر، مشکل آمریکا در جنگ با تروریست­ها، فراتر از این گروه­ها بوده و تا زمانی که جنگ­های داخلی منطقه به خصوص جنگ داخلی سوریه پایان نگیرد، خطر سرازیری جنگ به عراق وجود دارد و تروریست­های تکفیری محل امنی برای سازماندهی، آموزش و اجرای عملیات­های خود خواهند داشت.

در مجموع به نظر می­رسد اوباما در موضوع سوریه از استراتژی امنیت ملی خود پیروی کرده است. رهبر انقلاب دولت احمدینژاد را نسبت به همه دورههای دیگر دولتی با حجم کاری بیشتر توصیف کرده و از آن بهعنوان دولتی یاد میکنند که توانسته شعارهای انقلاب را در جامعه مطرح کند. حتی در مداخله نظامی در لیبی، اوباما تمایل کمتری نسبت به رهبران انگلیس و فرانسه نشان داد؛ در حالی که بوش، جنگ با تروریسم را به نحوی وسیع تعریف کرده بود و به اسم عملیات ضدتروریستی، مقدار بسیار زیادی خون و سرمایه برای جنگ با کسانی که توانایی یا میلی برای به خطر انداختن منافع حیاتی آمریکا نداشتند صرف کرد، اوباما نیروی نظامی ایالات متحده را صرفاً در زمانی که تهدیدی مستقیم برای منافع حیاتی آمریکا وجود داشته باشد به کار می­گیرد.

گروههای شیعی عضو «چارچوب هماهنگی» سندی را به رئیس سنی پارلمان عراق تقدیم کرده که در آن اسم 88 اسم نماینده آمده است و خود را به عنوان فراکسیون اکثریت معرفی کرده است. شبکه سومریه نیوز عراق گزارش داد، نشستی که میان نوری مالکی با ابراهیم جعفری، رئیس ائتلاف ملی عراق در ساختمان پارلمان برای دست یابی به توافقی جهت معرفی نخست وزیر آتی عراق برگزار شد، به نتیجه ای نرسید.

وجود متغییر هایی مانند تفکرات حقوق بشری اورپا در منطقه عده ای از استراتزیست های روسی را وادار کرده کهبه طرح چنگیز خان جدید برای روسیه بطور جدی فکرکنند ، زیرا نظام دولتی مسکو بعنوان رئیس دولت مطلق و قفقاز و آسیای مرکزی و.. ترامپ همه این موارد را نقض کرده است. اما از دهه 1990 به بعد، این مجلس تاحدودی جایگاه متناسبتری را کسب کرده و به عنوان مرجعی برای میانجیگری و حل و فصل اختلافات جناحهای مختلف حزب کمونیست و دولت نیز ایفای نقش میکند.

ایشان مدتها نفر دوم کشور بودند و همیشه منافع ملی برای او مطرح بوده است. به طور کلی کشورها 4 دسته منافع که شامل منافع امنیتی- دفاعی، اقتصادی- رفاهی، ایدئولوژیک و منافع معطوف به نظم جهانی را در سیاست خارجی خود پیگیر هستند.

اما بی­میلی اوباما برای تهیه کمک­های نظامی مستقیم به مخالفان سوری دو پایه­ی اساسی داشت: نخست اینکه سلاح­های پیشرفته آمریکایی می­توانست در آن زمان در اختیار مخالفان آمریکا قرار گرفته و علیه منافع این کشور مورد استفاده قرار گیرد (در حقیقت مقامات رسمی آمریکا، زمانی را که اتحاد شوروی به افغانستان تجاوز کرد و واشنگتن برای جنگجویان افغانی موشک­های پیشرفته تهیه کرد و ایالات متحده قادر به بازپس­گیری آن سلاح­ها پس از خروج اتحاد شوروی نبود، به خوبی به یاد می­آوردند) .امروزه، مخالفان لیبرال سوری، بی نظم و بسیار پراکنده هستند و هیچ رهبری واحدی که تنها دریافت کننده حمایت نظامی آمریکا باشد وجود ندارد؛ از آن مهم­تر اینکه برخی گروه­های مخالف رژیم اسد در لیست گروه­های تروریستی در آمریکا قرار دارند؛ مانند جبهه النصره که این باعث می­شود مقامات آمریکایی از نظر قانونی نتوانند به آنها کمک کنند.

در این تظاهرات که از سوی «مجمع فلسطینیان در بریتانیا» و با حمایت «کارزار همبستگی با فلسطین»، «دوستان الاقصی»، «انجمن مسلمانان بریتانیا» و شمار دیگری از گروههای مدنی طرفدار فلسطین ترتیب داده شده بود، شرکت کنندگان شعارنوشتههایی را حمل میکردند که روی آنها نوشته بود از کشتار کودکان فلسطینی در غزه آشفته هستند. آنها معتقدند که اوباما می توانست این مخاصمه را با انجام دخالت نظامی پایان دهد یا حداقل تسلیحات مورد توجهی را برای شورشیان تهیه کند.

در تاریخ آمریکا نیز ناچیز شمردن دیپلماسی به چشم می خورد. این تحلیلگر سیاسی با انتقاد شدید از طرح جاسوسی دولت اوباما از شهروندان، تصریح کرد:این اقدام ضربهای بسیار مهلک به حقوق مدنی و حقوق انسانی شهروندان آمریکایی و هر قربانی دیگری است که مورد این سیاست جاسوسی دولت آمریکا قرار می گیرد. دومین دلیل بی­میلی اوباما برای مسلح­سازی شورشیان این است که بالا بردن دخالت آمریکا می­تواند ریسک قرار دادن سوریه به داخل یک جنگ نیابتی با ایران یا روسیه و یا هر دو را داشته باشد.