186-211, Cambridge University Press, New York

با این وجود، در یکی دو ماه گذشته منابع وزارت نفت و نمایندگان مجلس مکررا از وضعیت فروش نفت ابراز رضایت کردهاند که میتواند بهمعنای رسیدن آن به حدود یکمیلیون بشکه و یا بیشتر باشد، اما قیمت ۶۰ دلاری برای نفت را با توجه به محدودیتهای ایران برای دورزدن تحریم و تخفیفهای قیمتی میتوان معقول در نظر گرفت. بررسی­ها نشان می­دهد که اقتصاد ایران پس از افزایش قیمت نفت در دهه 70 میلادی بیماری هلندی را تجربه کرده است و وابستگی شدید بودجه دولت به نفت و درآمدهای ناشی از آن مشهود می­باشد (بهشتی، 1383: 209). تأکید مداوم سیاست­گذاران بر کاهش وابستگی اقتصاد کشور به نفت، نشان­دهنده بروز مشکلات اقتصادی ناشی از شوک­های نفت در اقتصاد ملی می­باشد.

نتایج حاصل از تخمین مدل حاکی از آن است که اثرات شوک­های نفتی بر تولید طی دوره زمانی مورد مطالعه، قابل تفکیک به دو رژیم بوده و ضرایب دو رژیم از لحاظ آماری معنی­دار می­باشند، به عبارت دیگر نشان­دهنده عدم تقارن تأثیر شوک منفی و شوک مثبت می­باشد.

به عنوان مثال اثرات منفی طرف عرضه در مورد کشورهای واردکننده نفت می­تواند بر اساس این واقعیت شرح داده شود که نفت یک نهاده مهم در تولید می­باشد. همچنین نتایج مطالعه حاکی از این است که مجموع ضرایب شوک­های نفتی در دو رژیم، دارای اثرات یکسانی نبوده است، به عبارت دیگر نشان­دهنده عدم تقارن می­باشد. همانطور که در جدول مشخص شده است، رژیم 1 و 2 به­ترتیب با احتمال پایداری 67/0 و 77/0 از ثبات نسبتاً بالایی برخوردارند.

نتایج حاصل از تخمین مدل MSIAH(2)-AR(9) برای بررسی اثر شوک­های نفتی بر تولید در جدول 4 آورده شده است. یافته­های آنها مؤید این مطلب است که با در نظرگرفتن درجه­ای نسبتاً کم از رقابت ناقص (از قبیل توافق­های ضمنی میان بنگاه­های انحصاری)، شوک­های درآمد نفتی می­تواند موجب کاهش تولید و دستمزدهای واقعی شود. مطالعه اثرات تغییرات نامتقارن در قیمتهای واقعی نفت، گام مهمی در پر کردن شکاف موجود در ادبیات تجربی مربوط به اقتصاد کلان نفت در کشورهای در حال توسعه و صادرکننده خالص نفت باشد (فرزانگان و مارک­وارت، 2009: 135). با توجه به افزایش تقاضای کل به­واسطه تزریق ارز حاصل از صادرات نفت و نتیجتاً افزایش نرخ تورم، عموماً یکی از راهکارها در جهت مقابله با تورم افزایش واردات است.

درآمدهای نفتی، بخش بزرگی از درآمدهای صادراتی کشورهای صادرکننده نفت را تشکیل می­دهد. پارس جنوبی دارای ۱۴.۲ تریلیون متر مکعب (Tcm) ذخیره گاز به همراه ۱۸ میلیارد بشکه میعانات گازی است و در حال حاضر حدود ۴۰ درصد از کل ۳۳.۸ تریلیون متر مربع ذخایر گازی ایران و حدود ۸۰ درصد از تولید گاز آن را تشکیل می دهد. از آن جهت واردات این رقیقکنندهها برای ونزوئلا حیاتی است که نفت میدان اورینوکو این کشور بسیار سنگین بوده و بدون اضافه کردن رقیقکننده امکان استخراج آن وجود ندارد.

وی در مقاله خود مدعی شده که بسته شدن دایره ادامه مشارکت چین در فاز۱۱ پارسجنوبی و میدان آزادگانجنوبی اینگونه است که همکاریهای قرارداد مشخص آنها، صرفا با شرکت پتروپارس انجام میشود. در میدان نوروز نیز نفت تولیدی از طریق خط لوله 22 اینچ به میدان سروش منتقل و پس از فرآورش نهایی، به پایانه صادراتی و شناور سورنا(F.S.U) منتقل، ذخیره و صادر میگردید، اما از سال1394 این شناور پس از فعالیت 14 ساله، جای خود را به پایانه شناور خلیجفارس داد.

2009)، با استفاده از روش مارکوف سوئیچینگ و با بکارگیری داده­های فصلی 2005:1- 1970:1 به بررسی رابطه نامتقارن بین تغییرات قیمت نفت و فعالیت اقتصادی کشورهای G7 پرداختند. آنها به این نتیجه رسیدند که شوک منفی قیمت نفت (افزایش قیمت نفت) اثری بیش ازشوک مثبت قیمت نفت بر فعالیت اقتصادی دارد. لذا سیاست­های ارزی، تجاری و مالی صحیح و هماهنگ می­تواند نقش مهمی در ذخیره­سازی درآمدهای مازاد نفتی در دوره افزایش درآمد نفتی و کاهش آسیب­پذیری اقتصاد در مواجه با شوک­های نفتی منفی باشد.

در شرایط فعلی اقتصاد ایران با توجه به موانع و محدودیتهای ناشی از تحریمهای بینالمللی، اهمیت تأمین منابع مالی از طریق مالیات و اجرای سیاستهای اقتصادی را دو چندان کرده است. در نتیجه به نظر میرسد با توجه کاهش سهم شرکت گاز از درآمدهای صادراتی LPG پارس جنوبی در تبصره ۱۴ و همچنین افزایش اندک درآمدهای این شرکت از محل اصلاح تعرفههای گاز، این شرکت در سال آینده با مشکل کمبود منابع مالی مواجه شود.

به بیان دیگر با توجه به تصمیم کمیسیون تلفیق در کاهش سهم شرکت ملی گاز از درآمدهای صادراتی LPG (که البته قانونا مالکیت آن با خود شرکت گاز است)، آیا درآمد این شرکت از اصلاح تعرفه گاز به تناسب در تبصره ۱۴ افزایش پیدا کرده است؟ در اینباره رضا نوشادی، مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران در توئیتی با اشاره به تصمیم اخیر کمیسیون تلفیق مجلس میگوید: «جهت تقریب به ذهن نمایندگان شریف مجلس، باید عرض شود که سرپا نگه داشتن ۸۶ ایستگاه تقویت فشار گاز در شبکه انتقال، به منزله پرواز همزمان ۳۰۰ فروند هواپیماست آن هم نه هواپیمایی که چند ساعت کار کند و به آشیانه برگردد بلکه هواپیمایی که هفت روز هفته، ۲۴ ساعته باید در حال پرواز باشد.

ناگفته نماند که همواره یکی از ایدهآلهای دولت و مجلس، حرکت شرکتهای تابعه وزارت نفت به سمت بنگاهداری است. معاون توسعه مدیریت و منابع وزیر اقتصاد و دارایی گفت: نظام درآمدی کشور از سمت و سوی حاصل از فروش نفت خام به سوی درآمدهای پاک مالیاتی سوق پیدا میکند. ایران بر اساس این قرارداد، سالانه ۵/ ۱ تا ۲ میلیارد مترمکعب گاز ترکمنستان را دریافت میکند و آن را به جمهوریآذربایجان تحویل میدهد.